Złagodzenie obowiązków wizowych dla obywateli Ukrainy

Liberalizacja wizowa dla obywateli Ukrainy jest przesądzona. Posłowie Parlamentu Europejskiego dnia 2 marca 2017 roku ostatecznie zatwierdzili porozumienie osiągnięte 28 lutego 2017 r. między Prezydencją maltańską Rady UE a Parlamentem Europejskim w zakresie liberalizacji wizowej dla obywateli Ukrainy. Porozumienie dotyczy wprowadzenia reżimu bezwizowego dla obywateli Ukrainy podróżujących po strefie Schengen w ciągu 90 dni w 180-dniowym okresie.
W ten sposób państwa członkowskie zatwierdziły wyniki poprzedniego ‘trialogu’ między Parlamentem UE, Komisją UE oraz Radą Ministrów UE i zasygnalizowały ‘zielone światło’ dla kolejnych etapów procedury. Zanim za zniesieniem wiz zagłosują europosłowie, projekt decyzji najpierw musi zatwierdzić specjalna Komisja Europarlamentu. Na kolejnym etapie decyzję powinna kwalifikowaną większością głosów uchwalić Rada Ministrów UE, a następnie będzie mógł ją podpisać Prezydent Parlamentu Europejskiego oraz Prezydent maltańskiej Rady UE. Należy zaznaczyć, że na drodze do zatwierdzenia decyzji w sprawie reżimu bezwizowego dla obywateli Ukrainy jednogłośność Rady Ministrów UE nie jest wymagana. Po uchwaleniu, decyzja zostanie ona opublikowana w Oficjalnym Dzienniku UE.
W wyniku formalnego zatwierdzenia bezwizowego reżimu dla Ukrainy, kraj zostanie przeniesiony z listy krajów figurujących w Załączniku I do Rozporządzenia Rady (WE) 539/2001 (wykaz krajów, obywatele których potrzebują wizy na wjazd na terytorium strefy Schengen) do listy krajów w Załączniku II Rozporządzenia (wykaz krajów, których obywatele mogą podróżować w strefie Schengen bez wiz). Jednak, należy podkreślić, że Unia Europejska nie dokona finalnego wdrożenia bezwizowego reżimu dopóki nie zostanie dokładnie rozpracowany i zatwierdzony mechanizm jego zawieszenia.
W dyspozycji Parlamentu Europejskiego znalazł się kalendarzowy plan procedury przyjęcia ukraińskiej decyzji, który orientacyjnie wskazuje dzień wprowadzenia reżimu bezwizowego na przygranicznych punktach kontroli. O ile podpisanie decyzji planowane jest na 15 maja tego roku, a do 22 maja decyzja powinna zostać opublikowana – to przewidywalnie obywatele Ukrainy będą mogli zacząć swoją pierwszą bezwizową podróż do Unii Europejskiej już około 11 czerwca.

Przypomnijmy, że Unia Europejska współdzieli granicę z Ukrainą od 1 maja 2004, od kiedy do unii dołączyła Polska, Węgry i Słowacja. W ciągu wielu lat podstawą prawną stosunków Ukrainy z UE byłą Umowa o partnerstwie i współpracy, która weszła w życie w 1998 roku i położyła fundament współpracy Ukrainy z Unią Europejską w wielu dziedzinach, zarówno w charakterze gospodarczym jak i politycznym. Ukraińska Ustawa № 2411-VI o zasadach wewnętrznej i zewnętrznej polityki z 2010 roku potwierdza dążenie Ukrainy do integracji z Unią Europejską oraz jej chęć uzyskania członkowstwa.
W 2007 roku Ukraina dokładała wielu starań żeby dołączyć so Strefy wolnego handlu UE. Kluczowym wydarzeniem stało się podpisanie w 2014 roku politycznej oraz ekonomicznej części Umowy o stowarzyszeniu. W 2015 r. Komisja Europejska potwierdziła gotowość Ukrainy do wdrożenia bezwizowego reżimu. Dodatkowych kryteriów dla Ukrainy nie ustanowiono, jednak Ukraina powinna była jeszcze wywiązać ze wcześniej zadeklarowanych obowiązków. Wszystkie wymagania w stosunku do Ukrainy zostały rozdzielone na cztery bloki: bezpieczeństwo dokumentacji (w tym wdrożenie paszportów biometrycznych dla obywateli Ukrainy), nadzorowanie nad migracją, prawa człowieka i antykorupcja. Do wskazanych warunków Ukraina się dostosowała.
Po wprowadzeniu bezwizowego reżimu dla Ukrainy, obywatele Ukrainy będą mogli podróżować do wszystkich krajów UE, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii oraz Irlandii. Reżim też będzie rozprzestrzeniał się też na Islandie, Lichtenstein, Norwegie oraz Szwajcarie, które nie są członkami Unii Europejskiej. Pierwszorzędnym wymogiem dla wjazdu na terytorium UE będzie posiadanie paszportu biometrycznego. Okres czasowy pobytu na terenie strefy Schengen nie może trwać dłużej niż 90 dni w ciągu jednego półrocza. Naruszenie tej zasady będzie skutkować wniesieniem danych osoby jej naruszającej do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) oraz zakazem dla takiej osoby wjazdu do UE w przyszłości.
Reżim bezwizowy nie upoważnia do podjęcia pracy w krajach UE. Nawet w przypadku, gdy obywatel ukraiński ma zamiar pracować w UE, w ciągu okresu nie przekraczającego 90 dni, wówczas jego obowiązkiem pozostaje wystąpienie o wizę pracowniczą oraz zezwolenie na pracę. Ta sama zasada dotyczy także podjęcia studiów w krajach europejskich.
Sumarycznie, reżim bezwizowy pozwoli na odbywanie tych samych rodzajów podróży co obecnie obowiązująca Wiza typu C - tzn. podróże turystyczne, lecznicze i wypoczynkowe, w celu shoppingu, udziału w konferencjach, spotkaniach biznesowych – krótkoterminowe pobyty, które wcześniej wymagały załatwiania wielu organizacyjnych formalności. Po wdrożeniu reżimu bezwizowego, podróże krótkoterminowe do UE staną się dla obywateli Ukrainy prostsze i przyjemniejsze, ponieważ zniknie obowiązek ubiegania się o wizę w konsulatach i organach służb migracyjnych. Jednak, na przejściu granicznym obywatele Ukrainy będą zobowiązani, oprócz paszportu biometrycznego, posiadać dokumenty potwierdzające cel ich podróży, potwierdzenie zdolności finansowej w trakcie podróży oraz potwierdzenie zamiaru powrotu na Ukrainę (na przykład, zaproszenie, rezerwację hotelową, odpowiednią ilość gotówki lub środków na karcie kredytowej) – prawie wszystko, co wcześniej było wymagane w celu otrzymania Wizy Schengen typu C. Przy tym, osoby, u których w obecnym paszporcie zagranicznym poprzedniego typu znajduję się ważna Wiza Schengen, wydana jeszcze przed wprowadzeniem reżimu bezwizowego, będą mogli wjechać do UE na podstawie tego dokumentu i widniejącej w nim wizy.
W przypadku podróży w celu odwiedzin rodziny lub znajomych w kraju europejskim, obywatel Ukrainy powinien posiadać od nich zaproszenie oraz dokładne dane osoby zapraszającej. Ta sama zasada dotyczy rożnego rodzaju konferencji oraz spotkań biznesowych i naukowych. Jeżeli wyjazd jest planowany w celu podjęcia studiów, trzeba będzie okazać potwierdzenie przyjęcia na uczelnie. Polisa ubezpieczeniowa raczej nie będzie figurowała na liście definitywnych wymogów, jednak w trakcie planowania wyjazdu zalecane jest zapoznanie się z wymaganiami docelowego państwa podróży na terenie UE. To samo dotyczy kwestii biletu powrotnego.
Jak widać, obywatele Ukrainy nadal będą musieli gromadzić niemałą ilość dokumentów na potrzebę wyjazdu do Europy, jednak już nie będą musieli wnosić opłat wizowych oraz stać w kolejkach i oczekiwać na otrzymanie wizy. Dodatkowo, należy zwrócić uwagę, iż obecnie w Unii Europejskiej aktywnie dyskutowana jest inicjatywa wdrożenia unijnego systemu rejestracji podróży oraz zezwoleń na podroż (ETIAS), start którego jest zaplanowany na rok 2020 r. Ponieważ system został zaprojektowany do celów monitorowania bezpieczeństwa migracyjnego na terenie EU, to po jego wdrożeniu mogą powstać dodatkowe trudności oraz negatywne konsekwencje dla osób z Ukrainy przekraczających legalne terminy czasowe pobytu na terytorium Unii Europejskiej.

Autor: Ina Kiszczuk, Prawnik Departamentu Wschodniego Kancelarii Chałas i Wspólnicy

Print Friendly

Comments are closed.