Zmiany przepisów regulujących kwestie funkcjonowania spółek gospodarczych na Białorusi

Weszły w życie istotne zmiany przepisów prawnych regulujących kwestie związane z funkcjonowaniem spółek gospodarczych na Białorusi.
Znaczącym modyfikacjom poddane zostało ustawodawstwo Republiki Białorusi, w zakresie regulującym proces zakładania, reorganizacji, likwidacji, a także zarządzania działalnością spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych oraz spółek z dodatkową odpowiedzialnością.
Przedmiotowe zmiany, które weszły w życie w dniu 26 stycznia 2016 roku zostały wprowadzone, między innymi, w celu zwiększenia ochrony praw wspólników (akcjonariuszy) oraz rzetelnych kontrahentów białoruskich spółek gospodarczych. Nowelizacja ma także na celu wypełnienie luk w prawie oraz dostosowanie białoruskich regulacji do ogólnoeuropejskich trendów rozwoju przepisów prawa o spółkach kapitałowych. Poniżej przedstawiamy najbardziej istotne, naszym zdaniem, zmiany w ustawodawstwie Białorusi dotyczącym spółek gospodarczych:

  1. Spółka gospodarcza może być założona przez jedną osobę lub może składać się z jednego wspólnika (akcjonariusza).
    Znowelizowane przepisy prawne, wprowadziły w Białorusi możliwość założenia spółki gospodarczej przez jedną osobę oraz funkcjonowania spółki gospodarczej z jednym wspólnikiem (akcjonariuszem). Takie możliwości od dawna istnieją już w ustawodawstwie krajów sąsiadujących z Białorusią, takich jak Polska, Rosja czy Ukraina. Wprowadzone zostały również odpowiednie zmiany przepisów prawnych regulujących kwestię zakładania, reorganizacji, likwidacji i zarządzania działalnością spółki gospodarczej z jednym wspólnikiem (akcjonariuszem).
    Zaznaczyć należy, że w myśl nowelizacji jedynym wspólnikiem (akcjonariuszem) spółki gospodarczej, nie może być spółka gospodarcza składająca się z jednego tylko wspólnika (akcjonariusza). Ponadto, nowelizacja przewiduje ograniczenia w zakresie reorganizacji spółek w postaci przekształcenia.
  2. Spółka zależna nie może ani nabywać ani obejmować/posiadać udziałów (akcji) w kapitale zakładowym spółki gospodarczej, w stosunku do której pozostaje ona spółką zależną.
    W związku z powyższą zmianą, przepisy prawa nakładają na spółki zależne wymóg zbycia takich udziałów (akcji) do dnia 1 lipca 2016 roku. Ponadto, nowelizacja przewiduje wymóg zbycia, do dnia 1 lipca 2016 roku, udziałów (akcji) posiadanych przez jedną z dwóch spółek gospodarczych w kapitale zakładowym drugiej spółki, jeżeli spółki takie posiadają wzajemnie, w swoich kapitałach zakładowych, udziały lub akcje stanowiące co najmniej 20 % udziałów (akcji) w ich kapitałach zakładowych.
    Przypominamy, że spółka zależna - to spółka gospodarcza, w której inna spółka gospodarcza posiada akcje lub udziały w kapitale zakładowym odpowiadające co najmniej 20 % całkowitej ilości głosów na walnym zgromadzeniu (zgromadzeniu wspólników). W przypadku, jeżeli żadna ze spółek nie podejmie uchwały o zbyciu udziałów (akcji) do dnia 1 lipca 2016 roku, zbycia powinna dokonać spółka, która posiada mniejszą ilością udziałów (akcji).
  3. Wprowadzone zostały pojęcia: „Porozumienie akcjonariuszy” oraz „Umowa w sprawie realizacji praw wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością”.
    Porozumienie akcjonariuszy (Dalej – „Porozumienie”) lub umowa w sprawie realizacji praw wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Dalej – „Umowa”) mogą zostać zawarte odpowiednio pomiędzy akcjonariuszami spółki akcyjnej lub wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w celu uzgodnienia reguł korzystania z praw akcjonariusza lub wspólnika w określony sposób i (lub) powstrzymania się od korzystania z tych praw. Określone Porozumienie (Umowa) może zobowiązywać stronę Porozumienia (Umowy) do głosowania w określony sposób na walnym zgromadzeniu (zgromadzeniu wspólników), uzgadniania wariantu głosowania z pozostałymi akcjonariuszami (wspólnikami), nabywania lub zbywania akcji (udziałów) po wcześniej ustalonej cenie i (lub) po wystąpieniu określonych okoliczności itd. Oprócz tego, Porozumienie (Umowa) może przewidywać sposoby zabezpieczenia wykonania zobowiązań wynikających z Porozumienia (Umowy), oraz środki odpowiedzialności cywilnej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie takich obowiązków. Prawo białoruskie przewiduje także inne szczegółowe warunki zawarcia Porozumienia (Umowy).
  4. Całkowicie zmienione zostały przepisy przyznające kompetencje korporacyjne oraz regulujące procedurę powołania/ustanawiania Rady Dyrektorów (Rady Nadzorczej) w spółce gospodarczej.
    Nowe przepisy skonkretyzowały kompetencje oraz procedurę powołania/ustanawiania Rady Dyrektorów (Rady Nadzorczej) w spółkach gospodarczych.
    Główne wprowadzone zmiany to:

    • określenie listy uprawnień Rady Dyrektorów (Rady Nadzorczej);
    • wprowadzenie zasady niewyłącznej kompetencji Rady Dyrektorów (Rady Nadzorczej).
  5. Wprowadzony został obowiązek organu wykonawczego do przygotowania informacji o działalności spółki gospodarczej za dany okres sprawozdawczy, przed zwołaniem rocznego walnego zgromadzenia (zgromadzenia wspólników).
    W ramach powyższej zmiany organ wykonawczy zobowiązany jest, nie mniej niż na 20 dni przed zwołaniem rocznego walnego zgromadzenia (zgromadzenia wspólników), do sporządzenia oraz udostępnienia osobom uprawnionym do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu spółki gospodarczej (zgromadzeniu wspólników) informacji o działalności spółki gospodarczej za dany okres sprawozdawczy.
    Informacja o działalności spółki gospodarczej powinna zawierać między innymi: przegląd najważniejszych wydarzeń z działalności spółki gospodarczej, które nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym, nazwę spółek gospodarczych oraz liczbę udziałów w kapitale zakładowym (liczbę akcji) które należą do spółki gospodarczej, informacje o istotnych czynnościach, o czynnościach z podmiotami powiązanymi oraz inne informacje, określone przepisami prawa.
  6. Ustalone zostały nowe terminy zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia (zgromadzenia wspólników) spółki gospodarczej.
    Uchwała walnego zgromadzenia spółki akcyjnej może zostać zaskarżona do sądu przez akcjonariusza (byłego akcjonariusza) w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się on lub powinien był się dowiedzieć o podjęciu takiej uchwały.
    Uchwała zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki z dodatkową odpowiedzialnością może zostać zaskarżona do sądu przez wspólnika (byłego wspólnika) w ciągu 2 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się on lub powinien był się dowiedzieć o podjęciu takiej uchwały.
    W przypadku uwzględnienia przez sąd pozwu wspólnika lub byłego wspólnika (akcjonariusza lub byłego akcjonariusza), w sprawie zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia), uchwałę taką poczytuje się za nieważną od momentu jej podjęcia.
  7. Zmienione oraz uzupełnione zostały przepisy dotyczące czynności w których podmioty powiązane miały interes oraz czynności istotne.
    Określone zostały zasady odpowiedzialności cywilnej która spoczywa na podmiocie powiązanym, mającym interes w dokonaniu czynności jawnie sprzecznej z interesami spółki gospodarczej i/lub który nie podjął działań w celu zapobiegnięcia jej dokonaniu. Odpowiedzialność taka może obejmować obowiązek odszkodowania, w tym odszkodowania za utratę zysku. Odpowiedzialność cywilna za takie czynności spoczywa również na członkach organów zarządzających. Oprócz tego, określona została procedura odzyskiwania odszkodowania.
    W celu ochrony praw wspólników (akcjonariuszy) i rzetelnych kontrahentów przed nadużyciami ze strony niektórych wspólników (akcjonariuszy) zostały określone okoliczności, w których istotna czynność oraz czynność, w której podmiot powiązany miał interes nie może zostać uznana przez sąd za nieważną. Czynności takie nie mogą zostać uznane przez sąd za nieważne z przyczyn formalnych (np. jeżeli głosowanie przez wspólnika (akcjonariusza), który zaskarża czynność, nie mogło wpłynąć na wyniki głosowania itd.).
    Zostało także skonkretyzowane kryterium «niejednokrotności» dla celów określenia charakteru czynności, dokonywanych przez spółkę gospodarczą w trakcie prowadzenia zwykłej działalności gospodarczej. Obecnie pod pojęciem tym rozumiane są czynności, dokonywane przez spółkę trzy i więcej razy w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy, między innymi czynności nabywania przez spółkę surowców i materiałów niezbędnych dla prowadzenia działalności wytwórczo-gospodarczej, zbywania gotowych produktów, wykonywania robót (świadczenia usług).

Należy zwrócić uwagę, że omawiana ustawa nowelizująca, nakłada na spółki gospodarcze założone do dnia 26.01.2016 r., wymóg wprowadzenia zmian i / lub uzupełnień do statutów, w celu nadania im brzmienia zgodnego z treścią znowelizowanych przepisów.
Wprowadzenie wskazanych zmian i/lub uzupełnień nastąpić powinno podczas dokonywania pierwszych modyfikacji w treści statutu, jakie spółka przeprowadzać będzie po dniu 26.01.2016 r.

Autor: Aliaksei Alisevich, Prawnik

Print Friendly

Comments are closed.