Zmiany w Konstytucji Ukrainy dotyczące wymiaru sprawiedliwości.

Konstytucja Ukrainy przewiduje, że głównym obowiązkiem Państwa jest stwierdzenie i zabezpieczenie praw i wolności człowieka. Wykonywanie tego obowiązku jest niemożliwym bez funkcjonowania skutecznego mechanizmu sądowej obrony praw i wolności osoby w przypadku ich naruszenia. Zgodnie ze Strategią zrównoważonego rozwoju „Ukraina – 2020” reforma sądowa jest priorytetową dla społeczeństwa ukraińskiego.
02 czerwca 2016 r. została przyjęta ustawa Ukrainy o wniesieniu zmian do Konstytucji Ukrainy (dotyczących sprawiedliwości) nr 1401-VIII (dalej: „Zmiany do Konstytucji”). Wskazane Zmiany do Konstytucji nabierają mocy prawnej z dniem 30 września 2016 r.
Do najważniejszych zmian wprowadzonych przez Zmiany do Konstytucji zalicza się :

1) Lista podstaw do zwolnienia sędzi została rozszerzona o 2 dodatkowe podstawy:
- popełnienie istotnego naruszenia dyscyplinarnego, rażące lub systematyczne naruszenie obowiązków, które jest sprzeczne względem statusu sędziego lub wskazało na jego nieodpowiedniość obejmowanemu stanowisku;
- naruszenie obowiązku potwierdzenia legalności źródła mienia.

2) Zmieniły się wymagania w stosunku do kandydatów na stanowisko sędziego. Wcześniej sędzią mógł być powołany obywatel Ukrainy, powyżej 25 roku życia, który posiadał wykształcenie prawnicze i doświadczenie w branży prawniczej nie krótsze niż 3 letnie , zamieszkały w Ukrainie co najmniej od 10 lat, który władza językiem państwowym. Zmiany do Konstytucji przewidują, iż obecnie na stanowisko sędziego może być powołany obywatel Ukrainy, powyżej 30 roku życia i wiekiem nie przekraczający 65 lat, który posiada wyższe wykształcenie prawnicze , oraz doświadczenie w branży prawniczej nie krótsze niż 5 letnie, który jest kompetentny, uczciwy i który włada językiem państwowym.

3) Zmielił się status adwokatury w Ukrainie. Zgodnie ze Zmianami do Konstytucji co do reguły wyłącznie adwokat dokonuje reprezentacji innej osoby w sądzie, a także obronę od oskarżenia karnego. Wskazany przepis dotyczący reprezentacji w Sądzie Najwyższym Ukrainy i sądach kasacyjnej instancji, wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku, w sądach apelacyjnej instancji – od 1 stycznia 2018 r., a w sądach pierwszej instancji – od 1 stycznia 2019 r.

4) W Ukrainie będzie utworzony nowy organ – Wyższa Rada Sprawiedliwości. Do jego kompetencji będzie należało m.in.:
- wniesienie propozycji o powołaniu na stanowisko sędziego;
- podejmowanie decyzji w stosunku do naruszenia przez sędziego lub prokuratora wymogów niezgodności;
- podejmowanie decyzji w zakresie zwolnienia sędziego ze stanowiska;
- nadanie zgody na zatrzymanie i areszt sędziego.
Wyższa Rada Sprawiedliwości będzie składała się z 21 członka, którzy powołują się przez Zjazd sędziów Ukrainy, Prezydenta Ukrainy, Radę Najwyższą Ukrainy, Zjazd adwokatów Ukrainy, ogólno ukraińską konferencję prokuratorów Ukrainy, przedstawicieli prawniczych szkol wyższych i instytucji naukowych.
Określone wyżej zmiany są jednym z kroków na szlaku pozytywnych zmian reguł życia i prowadzenia biznesu w Ukrainie. Ukraina krok po kroku staje się bardziej otwartą, przyjazną i bezpieczną dla inwestorów zagranicznych, dbałość o zabezpieczenie możliwości sądowej obrony przez inwestorów swoich praw i interesów prawnych jest jednym z najważniejszych aspektów do pociągnięcia za sobą na Ukrainę, kapitału zagranicznego.

Autor: Sergii Kochniev, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
kontakt: skochniev@chwp.pl

Print Friendly, PDF & Email

Comments are closed.