Zmiany w systemie najwyższych sądów w Federacji Rosyjskiej

Od sześciu miesięcy  w Rosji działa nowy system najwyższych sądów.

Z dniem 6 sierpnia 2014 r.  weszła w życie Federalna Ustawa Konstytucyjna z dnia 5 lutego 2014 r. nr 2-FKZ o Sądzie Najwyższym Federacji Rosyjskiej i Prokuraturze Federacji Rosyjskiej, która została podstawą dla zmian systemu sądowego w Rosji. Najwyższy Sąd Arbitrażowy Federacji Rosyjskiej przestał istnieć, a jego kompetencje zostały przeniesione do nowo utworzonego Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej.

Wprowadzona reforma nie oznacza zniesienia lub modyfikacji systemu sądów arbitrażowych w regionach Federacji Rosyjskiej i obwodach federalnych. Jednak istnieją obawy, że w związku z likwidacją Najwyższego Sądu Arbitrażowego zostaną utracone pozytywne osiągnięcia wymiaru sprawiedliwości, które bezpośrednio są związane z jego działalnością.

Najwyższy Sąd Arbitrażowy spowodował, iż  rozstrzyganie sporów gospodarczych weszło na inny poziom. Świadczą o tym choćby ostatnie dokonania  Najwyższego Sądu Arbitrażowego,  które w głównej mierze dotyczą sposobu rozstrzygania sporów gospodarczych. Główną przesłanką bowiem jest zachowanie wszelkiej staranności i rzetelności w aspekcie sprawiedliwości, co w znacznej mierze ułatwia firmom  prowadzenie interesów w Rosji.

Od sześciu miesięcy  w Rosji działa nowy system najwyższych sądów.

Z dniem 6 sierpnia 2014 r.  weszła w życie Federalna Ustawa Konstytucyjna z dnia 5 lutego 2014 r. nr 2-FKZ o Sądzie Najwyższym Federacji Rosyjskiej i Prokuraturze Federacji Rosyjskiej, która została podstawą dla zmian systemu sądowego w Rosji. Najwyższy Sąd Arbitrażowy Federacji Rosyjskiej przestał istnieć, a jego kompetencje zostały przeniesione do nowo utworzonego Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej.

Wprowadzona reforma nie oznacza zniesienia lub modyfikacji systemu sądów arbitrażowych w regionach Federacji Rosyjskiej i obwodach federalnych. Jednak istnieją obawy, że w związku z likwidacją Najwyższego Sądu Arbitrażowego zostaną utracone pozytywne osiągnięcia wymiaru sprawiedliwości, które bezpośrednio są związane z jego działalnością.

Najwyższy Sąd Arbitrażowy spowodował, iż  rozstrzyganie sporów gospodarczych weszło na inny poziom. Świadczą o tym choćby ostatnie dokonania  Najwyższego Sądu Arbitrażowego,  które w głównej mierze dotyczą sposobu rozstrzygania sporów gospodarczych. Główną przesłanką bowiem jest zachowanie wszelkiej staranności i rzetelności w aspekcie sprawiedliwości, co w znacznej mierze ułatwia firmom  prowadzenie interesów w Rosji.

W ostatnich latach Sąd podejmował wiele ważnych decyzji w sprawach: podatkowych, upadłościowych, obrotu nieruchomości,  prawa własności intelektualnej itd.  Orzecznictwo Najwyższego Sądu Arbitrażowego zostało oficjalnym komentarzem ustawodawstwa dotyczącego regulacji działalności gospodarczej w Rosji i obowiązuje inne sądy arbitrażowe przy rozstrzygnięciu sporów.

Obecnie spory gospodarcze w Najwyższym Sądzie Federacji Rosyjskiej, zgodnie z ich kompetencją będą rozpatrywane przez kilka kolegiów: kolegium spraw administracyjnych,  spraw cywilnych,  spraw gospodarczych. Wśród sporów należących do kompetencji kolegiów można wyróżnić następujące:

  • sprawy cywilne (handlowe), w których stronami są osoby prawne lub osoby fizyczne posiadające status przedsiębiorców,
  • sprawy administracyjne, na przykład, o uznanie normatywnych i innych aktów organów państwowych za nieważne lub o dochodzenie należności podatkowych wobec przedsiębiorcy;
  • sprawy o ustalenie faktów mających znaczenie prawne dla powstania, zmiany lub ustania praw w sferze działalności gospodarczej;
  • wykonanie orzeczeń sądów polubownych w sprawach gospodarczych bądź uznanie je za nieważne;
  • uznanie i wykonanie orzeczeń sądów zagranicznych.

To „rozszczepienie” kompetencji między kolegiami nie gwarantuje unifikowanego podejścia przy rozwiązaniu sporów gospodarczych, zwłaszcza gdy powyższej wskazane kolegia będą również rozpatrywały sprawy osób fizycznych.

Utworzenie w 1992 roku Najwyższego Sądu Arbitrażowego w Rosji odzwierciedlało ogólnie panujący światowy trend w funkcjonowaniu sądów o specjalnej kompetencji. Znalazły one swoje zastosowanie na przykład w Stanach Zjednoczonych i Niemczech, gdzie powstały sądy podatkowe. W Belgii i Szwajcarii natomiast powodzeniem cieszyły się sądy handlowe. Natomiast w Chinach sądy arbitrażowe.

Pozostaje nadzieja, że reorganizacja Najwyższego Sądu Arbitrażowego w Rosji nie będzie oznaczała likwidacji systemu specjalnego sądownictwa dla podmiotów gospodarczych i korpusu sędziów specjalnej kompetencji.

Do podejmowania decyzji przez nowo utworzony Sąd Najwyższy orzeczenia Najwyższego Sądu Arbitrażowego pozostają w mocy. Ten przepis pozwoli zachować  stabilność praktyki sądowej przynajmniej w okresie przejściowym.

 

Autor: Szymon Jankiewicz, prawnik w Kancelarii Prawnej „Chałas i Wspólnicy”

Print Friendly, PDF & Email

Comments are closed.